Google
Google Download

Kurul Google’a Karşı Soruşturma Açtı !

Bu hafta başında Rekabet Kurumu, resmi internet sayfasında Rekabet Kurulu’nun Google’a (yani Google Inc, Google International LLC ve Google’ın Tüerkiye iştiraki olan Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.) karşı soruşturma açtığını duyurdu.

Bilindiği üzere Avrupa Komisyonu da aynı konu hakkında Google’a karşı uzun süredir soruşturma yürütmekteydi ve Komisyon, en son kamuoyu ile paylaştığı üzere Google’ın hakim durumunu kötüye kullandığı  yönünde ciddi endişelerini ve hatta ilk görüşünü Google’a karşı olan raporunda (Statement of Objections) bildirmişti (daha ayrıntılı bilgi için şu linke bakabilirsiniz: http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-1492_en.htm). Temel iddialar, Komisyon’un kısaca belirttiği şekilde aşağıdaki gibi özetlenebilir:

  • Üreticilere Google Search ve Google Chrome gezginini yüklemeyi şart koşmak, Google Search’ün fabrika ayarı olarak ürünlerde seçilmesini bir kısım Google’a ait uygulamaların lisanslaması için şart koşmak;
  • Üreticilerin Android açık kaynak kod kaynaklı rekabetçi işletim sistemleri ile çalışan akıllı telefonları satmalarını önlemek;
  • Üreticilere ve mobil ağ operatörlerine Google Search’ün münhasır olarak ürünlere yüklenmesi şartı ile bir kısım finansal destek sağlamak.

Kurul, Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin yürütmenin durdurulması yönünde verdiği ara karar neticesinde soruşturma açmak zorunda kalmıştır. Hakikaten Avrupa Komisyonu’nun benzer iddialar sebebiyle Google aleyhine yasal süreçleri başlatarak soruşturma açmasına ve hatta kötüye kullanmanın varlığına dair ilk görüşünü kamuoyuna duyurmasına rağmen Kurul, önaraştırması neticesinde soruşturma açmama yönünde bir ilk karar (soruşturma açmama yönünde nihai önaraştırma kararı) vermişti. 

İlginçtir ki Kurul, aldığı ve şu anda kamuya açık olan önaraştırma kararında, Google’ın bir kısım ciddi ihlal kuşkusu uyandıran faaliyetini de tespit etmiştir. Örneğin Kurul, önaraştırma kararında, Google’ın Orijinal Ekipman Üreticileri (“OEM”) ile yaptığı anlaşmaların Google lehine münhasırlık hükümleri içerdiğini ve bu hükümlerin münhasıran Google’ın uygulamalarının önyüklemesini öngördüğünü tespit etmiştir. Dolayısıyla Kurul, Google’ın bu gibi hükümleri alıcıları ile yaptığı anlaşmalardan çıkarmasını emretmişti. Bilindiği üzere, hakim durumdaki bir teşebbüs, alıcıları ile yaptığı anlaşmalarında bu gibi rekabeti sınırlayıcı hükümleri şart koşamaz; zira bu gibi hükümler, alt pazarları rakiplere kapayıcı etkiler doğurabilmektedir. Hakim durumdaki bir teşebbüs tarafından getirilen ilgili kısıtlayıcı hükümler, hem hakim durumun kötüye kullanılması durumu hem de bireysel muafiyetten istifade edemeyecek rekabete aykırı anlaşmalar olarak nitelendirilebilecektir. Bununla birlikte ilk kararında Kurul, konu hakkında ne bir muafiyet incelemesi ne de bir etkinlik analizi yapmıştır ve ilgili fiillerin geçmişte bir ihlal ortaya koyup koymadığını sorgulamaksızın basitçe ilgili koşulların sözleşmelerden çıkarılmasını öngörmüştür -ki bu yönelimin, konu hakkında gereken uzun bir incelemeyi kısaca sona erdirdiği, (mahkemenin de tespit ettiği üzere) açıkça usulü kurallara aykırı olduğu ve hatta Google lehine yapılan bir çifte standart izlenimi verdiği söylenebilecektir. 

Mahkemeler sayesinde Kurul, Google’ın fiillerini bir soruşturma kapsamında incelemek zorunda kalmıştır. Altını çizmek gerekir ki Kurul’un iptal konusu olan önaraştırma kararı (kararın soruşturma açılmaması yönündeki kısmının yürütmesi durdurulduğundan ilgili karar kısmen yürürlüktedir), çoğunluk oyu ile alınmıştır ve dolayısıyla Kurulun iki üyesi, kaleme aldıkları karşı oylarında, bu kadar kompleks bir konuda soruşturma açılması yönündeki tavırlarını ortaya koymuştur. Kanımızca söz konusu karşı oyların, mahkemenin yürütmenin durdurulması yönünde karar almasında olumlu etkide bulunduğu söylenebilecektir.

Yakın geçmişte Kurulun, rekabet hukuku bilincini arttırmak gayesi ile küçük ve orta ölçekli teşebbüslere dahi soruşturma açmakta çok hevesli olduğu, usulen ve Danıştay içtihadı uyarınca önaraştırma aşamasında her türlü kuşku giderilmediği müddetçe soruşturma açılmasının bir gereklilik arz ettiği nazara alındığında; Kurul’un ilk kararında Google hakkında soruşturma açmaktaki isteksizliği halen tarafımızca anlaşılamamaktadır. Mahkemeler sayesinde, en önemli ve şüphesiz ki tüketici refahını doğrudan etkileyen sektörlerden biri ve onda yer alan lider bir teşebbüs, rekabet hukuku çerçevesinden tam olarak incelenme fırsatına kavuşmaktadır.

Mahkeme dosyasına katkı yapmak da bizi ayrıca mutlu etmiştir. 

Av. İsmail Ünal Doğan

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Search